Even aan het mijmeren…
december 5, 2016
Kun jij de verleiding weerstaan?
maart 1, 2017
Show all

Het onvermijdelijke S-woord

Bij het schrijven van een scriptie – elk (werk)stuk overigens – spelen meerdere factoren een rol. In deze blog zullen enkele eventuele problemen worden aangestipt en daarover wat tips worden gegeven. Om dit zo duidelijk mogelijk te doen zullen zowel een uitleg over het geraamte van een scriptie worden gegeven als enkele tips volgen met betrekking tot de invulling ervan.

 

Net als een goed pleidooi werkt een scriptie naast een goed uitgevoerd onderzoek op drie onderdelen. Er moet sprake zijn van een goede en activerende opening of inleiding, een helder middenstuk en een sterke en eenduidige conclusie. Elk van deze drie pilaren draagt het eindproduct. Een veelgemaakte fout hierbij is dat deze pilaren te veel van elkaar worden gescheiden.

 

De inleiding

Als eerste onderwerp komt de inleiding aan bod. Vaak wordt deze niet de eer aangedaan die ze verdient en wordt ze wat ‘losweg’ geschreven. Dit is onterecht gezien de term ‘inleiding’ eigenlijk een dubbele bodem bevat. Waar de inleiding vanzelfsprekend het begin markeert van een verhandeling, heeft het als extra laag ‘het bieden van een introductie van jouw onderwerp.’ Gedurende de inleiding wek je de interesse van de lezer zodat hij doorgaat met lezen. Daarnaast bied je met een goede inleiding enige houvast aan de lezer (en voor jezelf om je onderzoek te kunnen uitvoeren) door het onderwerp af te bakenen. Enige bijzonderheden die de lezer kan verwachten in het verdere gedeelte van de scriptie kun je alvast aanstippen. Eventueel kun je zelfs enkele sleutelbegrippen van het werkstuk alvast definiëren.

 

Vooral deze laatstgenoemde functie wordt weleens over het hoofd gezien. Het gevaar schuilt erin dat een lezer niet weet waarover wordt gesproken in de scriptie, als hij te maken krijgt met allerlei bijzondere begrippen. Het kan dan ook handig zijn bij het schrijven van de inleiding jezelf te verplaatsen in wat de lezer zou willen – of moeten – weten. Is er een bepaald onderwerp of aspect waar de lezer – veelal de tutor of docent – kennis van moet hebben voordat hij kan toekomen aan het inhoudelijke gedeelte? Anders gezegd, indien deze introductie ontbreekt, is het goed mogelijk dat de lezer tijdens het inhoudelijke gedeelte wordt geconfronteerd met leerstukken waarvan zij nauwelijks kennis heeft.

 

Naast het helder hebben van de vragen die een lezer zou kunnen hebben, is het natuurlijk ook van belang te weten hoe je deze zo goed mogelijk kunt beantwoorden. Dit kan pas wanneer je over voldoende kennis van zowel het onderwerp als de daaraan te verbinden conclusie beschikt. ‘Beginnen bij het begin,’ is dan ook niet slim, wanneer het aankomt op het schrijven van een scriptie. In wezen dient je scriptie al uitgewerkt te zijn om een goede inleiding te kunnen schrijven. Dit klinkt tegenstrijdig want waar moet je dan beginnen? Begin met goed oriënteren en jezelf te informeren over je onderwerp. Je dient voldoende knowhow te hebben van je onderwerp om een goede inleiding te kunnen schrijven en daarmee een goed onderzoeksplan. Dat is zeker 30% van je ‘scriptietijd’ of zo je wilt ‘scriptie/essay of thesisproces’. Het belang van het opstellen van een goede onderzoeksopzet kan niet genoeg benadrukt worden! Zorg ervoor dat je probleemstelling relevant en specifiek is. De navolgende site met tips is daarbij het lezen waard als je op het punt staat om te starten met het schrijven van je scriptie. http://studietips.leidenuniv.nl/scriptie.html;

 

Het middenstuk

Het volgende onderwerp dat zal worden behandeld is het middenstuk. In dit gedeelte verricht je het feitelijk onderzoek. Gedurende dit onderzoek kunnen zich tal van problemen voordoen. Enkele voorbeelden hiervan zijn dat het lastig is om de samenhang van de informatie op een goede manier te presenteren of dat er te veel of te weinig informatie over het onderwerp te vinden is. Hieronder zullen deze voorbeelden worden toegelicht en zal worden uitgelegd hoe je hier het beste mee om kan gaan.

 

Los van het feit dat de informatie zelf inhoudelijk moet kloppen en controleerbaar dient te zijn, zou het weinig zin hebben de informatie te verwerken, indien de lezer de samenhang hiervan niet kan begrijpen. Andersom beredeneerd werkt het ook: Indien de informatie logisch op elkaar volgt, zal het duidelijker te volgen zijn en zal het eerder worden aangenomen door de lezer.

 

Er zijn enkele bekende methodes om een middenstuk zo samenhangend mogelijk te maken. Vanzelfsprekend begin je met het schrijven van een algemeen deel over je onderwerp. Zo maak je dat de lezer ook enige achtergrondinformatie over het onderwerp krijgt. Verder in de scriptie kun je dan het onderwerp verder afbakenen en je gaan richten op een (bijzonder) aspect. Ook kan het handig zijn om enige chronologie in het middenstuk aan te brengen. Dit zou je kunnen doen door iets over de wetsgeschiedenis van het onderwerp te vertellen. Zo zou je tevens kunnen inspelen op een – eventuele – ontwikkeling die heeft plaatsgevonden in jouw onderwerp.

 

Ook kan het zijn dat je tijdens het onderzoeken erachter komt dat er te veel of te weinig informatie ter beschikking is. Eventueel zal dit als gevolg hebben dat je onzeker over het onderwerp wordt en dat je aan een ander overwerp gaat denken, terwijl dit misschien niet nodig is. Voordat inhoudelijk hierop in wordt gegaan, is het van belang te weten dat de kans erg klein is dat je precies het antwoord op jouw vraag gaat vinden. Als dit antwoord namelijk wel zou bestaan, zou het immers niet zinvol zijn om hier een scriptie over te schrijven. Dat de informatie, zowel naar inhoud als naar omvang, niet aansluit op jouw vraag, valt dan ook te verwachten.

 

Een handige tip kan dan ook zijn om definitief vast te houden aan je hoofdvraag. De hoofdvraag wordt in de inleiding van de scriptie geformuleerd en het kan verstandig zijn om deze te herformuleren wanneer je de informatie hebt verwerkt. Dan weet je tevens ook zeker dat je de hoofdvraag kunt beantwoorden. Als er dan te veel of te weinig informatie ter beschikking staat, kun je altijd de hoofdvraag nog enigszins verkrappen of verruimen om ervoor te zorgen dat de omvang van de informatie wel voldoende is. Reden te meer, je goed te verdiepen in je onderwerp en uit te voeren onderzoek voordat je begint met schrijven.

Het maken van een helder middenstuk behoeft de nodige tijd. Niet zozeer het feitelijk schrijven ervan duurt lang – een aantal A4’tjes typen is immers zo gedaan – maar juist het verwerken van de informatie is arbeidsintensief. Een valkuil bij dit gedeelte is dan ook om te snel de onderzochte informatie te willen opschrijven. Het gevaar dat hierin schuilt is dat na verloop van tijd een andere geraadpleegde bron een hele andere visie op het onderwerp heeft dan hetgeen is verwerkt. Het resultaat zal dan zijn dat je meermaals paragrafen zal moeten aanpassen en herschrijven. Effectief zal je er dan ook langer mee bezig zijn. Tip: maak een goede inhoudsopgave voor je middenstuk en zie het als een werkdocument.

 

De conclusie

Wanneer het onderzoek is verricht, kom je toe aan het beantwoorden van je hoofdvraag. Op grond van het antwoord hierop kan je een conclusie gaan trekken. Deze conclusie kan de vorm hebben van een beschrijving, aanbeveling of een advies aan een orgaan, of in de vorm van een kritiek op een bepaalde omstandigheid. Bij het trekken van een conclusie zijn meerdere aspecten van belang. Enkele hiervan zullen worden uitgelegd.

 

Om te beginnen is het niet verstandig om de conclusie te baseren op iets dat niet in het middenstuk naar voren is gekomen. Het middenstuk heeft als functie de instrumenten te verzamelen voor het punt dat jij wilt maken. Indien jouw conclusie inhoudelijk niet zou overeenkomen met wat in het middenstuk is gezegd, dan zal de conclusie ook minder snel worden aangenomen. Om dit te voorkomen kan het nuttig zijn om na elke paragraaf van het middenstuk een korte samenvatting te schrijven. Hiermee maak je alvast een opzet voor de conclusie.

 

Een ander gevaar schuilt erin dat het moeilijk is om stellig te zijn. Waar je tijdens het middenstuk weleens een vraag wat meer open en algemeen mag beantwoorden, is dit niet raadzaam bij de conclusie. Een conclusie moet sterk en eenduidig zijn. Op grond van het middenstuk mag maar één conclusie mogelijk zijn en dat is de jouwe. Het is dan ook niet verstandig om de conclusie af te sluiten met een dooddoener als ‘de tijd zal het leren’ of ‘eventueel kan dit de oplossing zijn’. Hiermee ontkracht je het hele punt van de conclusie en, indirect, je scriptie.

 

Tot slot

Het schrijven van een scriptie is een dynamisch proces. Een goede scriptie schrijf je niet in één keer van het begin tot het einde. Je zult herhaaldelijk een stuk moeten herschrijven of misschien wel moeten schrappen. Om dit zoveel mogelijk te voorkomen kan het handig zijn om tijdens het onderzoeken alvast een schets te maken van de paragrafen waarin je in hoofdlijnen opschrijft wat je wilt gaan vertellen. Het daadwerkelijk verwerken van de informatie en schrijven van de scriptie is pas verstandig te doen wanneer jezelf al weet hoe het eruit komt te zien!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *